Dikkat! Evde Ergen Var.

Gizem GÖKMEN Bir sabah uyandınız ve o alıştığınız manzara değişti. Dizinizin dibinden ayrılan, kendine ait sırları olan, odasının kapısını dünyaya kapatan, her cümlenize “ama” ile başlayan, bazen sadece bir omuz hareketiyle koca bir paragraf dolusu sitem ileten, kapıları çarpan bir “yabancı” geldi.

Telaşlanmayın, evde bir casus yok. Sadece bir ergen var.

Pek çok ebeveyn bu dönemi bir saygısızlık ve şımarıklık krizi olarak görse de aslında tanık olunan şey, bir insanın kendi hayatında sancılar içinde yeniden doğma çabasıdır. Peki, bu fırtınalı denizde köprüleri yıkılmadan karşı kıyıya nasıl geçeceğiz?

1. Nasihat Değil, Kulak Verin

Ergenlerin en büyük sitemi hep aynı: “Annemler beni hiç dinlemiyor!” , Biz yetişkinler, çocuğun daha cümlesi bitmeden zihnimizde “hayat dersi” paketini hazırlıyoruz. Oysa bir gencin o an ihtiyacı olan şeyin sizin bilgeliğiniz değil, anlaşıldığını hissetmesidir. Ona ayıracağınız yargısız ve sürekli bir dinleme süresi; Saatler sürecek bir tartışmadan daha tedavi edicidir.

2. “Sen” Suçlar, “Ben” Çözüm Arar

“Yine odanı toplamadın, çok sorumsuzsun!” cümlesi bir iletişimi başlatmaz, bir savaş ilan eder. Karşınızdaki genç anında savunma kalkanlarını kaldırır. Bunun yerine duygularınızı değiştirin: “Odanın bu hali beni hem yoruyor hem de evdeki düzenimiz adına endişelendiriyor. Bu konuda yardıma ihtiyacım var.” Göreceksin ki; Suçlanmayan bir çocuk, çözüm ortaklığına çok daha yakın.

3. Kalesine Saygı Duyun: Kapıyı Çalın!

Ergenlik, bir bireyselleşme maratonudur. Odası onun kalesidir. Kapısını çalmadan içeri girmek veya özel eşyalarını (telefon, günlük vb.) izin almadan incelemek ya da dağıtmak, kendisini daha çok uzaklaştırmasına ve daha çok gizlenmesine sebep olur. Unutmayın; güven, denetlenerek değil, özgürlük alanına saygı duyularak inşa edilir. Siz onun sınırlarına saygı gösterdiğinizde, o da sizin sınırlarınızı görecektir. Güven duygusu yükseldiği zaman, eleştirilmekten korkmayı bıraktığı için tüm sıkıntılarını ve dertlerini sizinle paylaşacaktır ve çevresi hakkında daha gerçekçi bilgileri size sunacaktır.

4. 5/1 Kuralını Bilin

İletişiminiz sadece “Ders çalış”, “Telefonu bırak”, “Yemeğe gel” gibi komutlardan oluşuyorsa, bir süre sonra sesiniz genç için sadece bir “arka plan gürültüsüne” dönüşüyor. İlişkinizi düzeltmek için bir tavsiye: Her bir olumsuz eleştiriye karşılık, en az beş tane olumlu geri bildirim verin. Onun çabasını, küçük nezaketlerini ve iyi niyetlerini fark edin. Takdir edilen davranış, tekrarlanan davranıştır.

5. “Dersler Nasıl?” Sorusuna Ara Verin

Sadece sorunları konuşmak için bir araya gelmeyin. Birlikte bir bilgisayar oyunu oynamak, mutfakta yeni bir tarif denemek ya da sadece yürüyüşe çıkmak, kitap okumak, bir film hakkında sohbet etmek… Bu anlarda okuldan, sınavlardan ve gelecek kaygısından bahsetmeyi yasaklayın. Sadece o anın ve beraberliğin tadını çıkarın. Ortak keyif alanları, kriz anlarında sığınabileceğiniz en güvenli limanlardır.

Ergenlik bir hastalık veya bir karakter bozukluğu değil; Sağlıklı ve son derece doğal bir büyüme sürecidir. Bu durum aslında kendi ayaklarının üzerinde durmaya devam etme çabasının en net işaretidir.

Unutmayın; Çocukların sizin fırtına anındaki duruşlarınızı izlerler. Sabır, empati ve koşulsuz sevgiyle örülen köprüler, hiçbir fırtınada yıkılmaz. Hata yapmış olsalar da onlara her zaman güvendiğinizi ve onları sevdiğini hissettirin. Baskıyla değil, sevgiyle kontrol edin…