Olası Şaşırtıcı Adımlar

Komünizm ile yönetilen ülkeler tarihte çoğunlukla ön plana çıkmıştır. Sistemin avantajları ve dezavantajları bir yana, rejimin uygulandığı ülkeler savaşların gidişatını değiştirmekte oldukça etkili olmuştur. Örneğin, Turgut Özakman’ın ‘’Şu Çılgın Türkler’’ kitabında Josef Stalin’in Mustafa Kemal Atatürk’e kurtuluş savaşı mücadelesinde silah yardımı yaptığı ifade edilir. Diğer tarih kitaplarında da Stalin’in Adolf Hitler’i durdurduğu belirtilir. Öyle ki günümüzde komünizm ile yönetilen Çin Halk Cumhuriyeti de dünyanın en büyük ikinci GSYİH ve satın alma paritesine göre neredeyse birinci ülke konumunda ön plana çıkar. Ayrıca küresel ihracatta (elektronik, makine ve telekomünikasyon) birinci olan Çin, ithalatta (gıda, petrol ve maden) ise ikinci sırada yer alır.  Komünizm ile yönetilen diğer ülke Kuzey Kore, ekonomik açıdan çok aktif olmasa da savunma sanayisinde özellikle de balistik ve nükleer füze programları ile göze çarpar.

Çin Halk Cumhuriyeti ve Kuzey Kore’nin, çatışmaların odağındaki İran ile ticari açıdan derin bağları vardır. Örneğin, Çin Halk Cumhuriyeti, İran’dan petrol alırken altyapı ve teknolojik ürünleri tedarik eder. U.S.-China Economic and Security Review Commission sitesinde yer alan bilgilere göre, Çin’den elde edilen petrol geliri İran hükümet bütçesinin yaklaşık yüzde 45’ini oluşturuyor. 2025 yılında Çin’in İran’dan aldığı yaklaşık 1,4 milyon varil/gün petrol de ham petrol ithalatının yaklaşık %12’sini oluşturdu. Çin, İran’ın yanı sıra ABD’ye teknolojik ürünler ihraç ederken tarım, enerji, sağlık ve kimyasal ürünler ithal ediyor.

Kuzey Kore de İran ile savunma sanayisi ticaretinde önemli bir yere sahiptir. Örneğin, İran, Kuzey Kore’den nükleer ve balistik füze teknolojisi transfer ederken, Kuzey Kore de İran’ın petrol ve doğalgazının yanı sıra Tahran’ın uzay programı tecrübesinden faydalanıyor. Dergipark’ın web sitesinde yer alan bilgilere göre, İran’ın Kuzey Kore ile savunma sanayi ithalatı 1980’li yılların ortasında kısa menzilli Scud füzesi alımı ile başlamış. Ardından, 1985 yılında kısa menzilli balistik füze Şahab 1, 1997 yılında kısa menzilli balistik füze Şahab 2 ve 2003 yılında orta menzilli balistik füze Şahab 3 ile devam etmiştir. Füzelerin yanı sıra M-1978 170 mm kendinden tahrikli obüs ve M-1985 240 mm çoklu fırlatma roket sistemi de temin edilmiştir.  Hatta Pyongyang’ın, son geliştirdiği orta menzilli füzelere monte edilebilen nükleer başlık teknolojisini Tahran ile paylaşmaya hazır olduğu belirtiliyor.

Günümüz şartları geçmişte olduğu gibi ülkeleri farklı adımlar atmaya yöneltebilir. Komünizm ile yönetilen Çin Halk Cumhuriyeti ve Kuzey Kore, ara bulucu ülkeler ile iş birliğine giderek ABD-İsrail-İran çatışmalarının seyrini değiştirebilir.