TAŞ

TAŞ

Siz hiç taşın ne işe yaradığını düşündünüz mü?

Geçenlerde aklıma taş düştü…

Başıma değil aklıma düştü…

Etraflıca düşündüm taşın hayatımızdaki yeri nedir diye…

Neredeyse taşın karışmadığı bir yaşam yok gibiymiş…

Şimdi bu taş nerden çıktı, ne taşıymış demeyin…

Bildiğiniz taş işte…

Hani ayağımıza takılan, kafamızı kıran; duvara, yola, raflara döşenen taştan bahsediyorum.

Hani beyler sevgililerini mutlu etmek için çok kıymetli hediye alırlar ya… O hediyenin adı da taş, yani “tek taş”!

Meğersem hayatımız taş(mış)…

Aklınıza ne kadar tarihi bina, yapı, eser, kalıntı, harabe varsa hepsi taş değil mi? Taş, tarihsel geçmişin belleği, kalbi, yüreği…

İzmir Selçuk’taki Efes harabelerini bir görün, tarih adına ne varsa hepsi taş…

En kutsal saydığımız, çok narin vücudumuzda da taş var. İnsanın bünyesi belli bir miktarda taş üretirmiş.

Kafamızı kıran, ayağımızı ezen ve safra kesemizde bedenimizi zonklarcasına bize acı veren, ekmeğimize katık olan, geçim kaynağımız olan, sevgilimize hediye olan, stres düzenleyiciliği yapan (Oltu tespihi), yapıları oluşturan, mekanlarımızı süsleyen, tarihsel geçmişin belleğini oluşturan, yollara döşenen, duvar olan, dilimizde sözlere ve şiirlere konu olmuş taşın öyküsü bambaşka…

İnsanoğlunun bir geçim kaynağı aynı zamanda… Ülkemizde birçok yerde taş ocakları var. Yer altından çıkarmak için canımızı ve gücümüzü seferber ederiz. Yeryüzündeki taşlar azmış gibi yer altından taş çıkarıp işleriz, işlenen taşlar ekmeğimize katık, belleğimize mühür, dilimize mihmandar olur…

Ülkemiz taş cenneti, adeta taş denizinin üstünde oturuyoruz…

Lüle taşı: Pipo ve süs eşyası yapımında kullanılır. Dünyada ve Türkiye’de sadece Eskişehir’de çıkarılıyor.

Oltu taşı: Tespih ve süs taşı olarak kullanılır. Erzurum’un Oltu ilçesinde çıkarılıyor.

Zımpara taşı: Zımpara yapımında kullanılır. Ülkemizde İzmir (Karaburun, Urla, Çeşme, Ödemiş) ve Muğla’da (Milas) çıkarılıyor.

Mermer: Heykel yapımında, inşaat işleri ve süslemede kullanılır. Ülkemiz mermer bakımından zengindir. Afyon, Kütahya, Marmara Adaları, Kırşehir, Tokat, Bitlis ve İzmir’de çıkarılıyor.

Taş ile ilgili ne kadar söz varsa internetten araştırdım. İçinde taş geçen ilginç sözlere rastladım. Kiminde taş yüceltilmiş; kiminde, taş adındaki anlamıyla itilip, kakılmış…

Taş dibe düşmez.

Taş taşırım, laf taşımam.

Ummadığın taş baş yarar.

Dostun attığı taş, baş yarmaz.

Çamura taş atma üstüne sıçrar.

Kibir, bele bağlanmış taş gibidir.

Ayağa değmedik taş, başa gelmedik iş olmaz.

Geçmişine taş atanın, geleceğine gülle atarlar.

Kadın var taşı aş yapar, kadın var aşı taş yapar.

Kum üstünde şaton olacağına taş üstünde kulüben olsun.

Hakikat bir taş kadar sert, bir gonca kadar da yumuşaktır.

Bir ah çeksem dağı taşı eritir, gözüm yaşı değirmeni yürütür.

Evlenmek, insanın ya boyuna taş bağlar ya da başına taç giydirir.

Testi taştan korkar ama o taş çeşme oldu mu, testiler her an ona gelmeye can atar. (Mevlana)

Taş atıldıktan sonra; söz ağızdan çıktıktan sonra; fırsatlar kaçtıktan sonra; zaman geçtikten sonra; telafisi mümkün olmaz.

İçinde taş geçen, taşı sözünde ve dilinde işleyen başka kültürleri de araştırmaya çalıştım. Bakın onlarda taşı yere bırakmamışlar, taşı düşünmüşler…

Yuvarlanan taş yosun tutmaz. (İngiliz atasözü)

Taşlar değil, yapılan işler anıtları meydana getirir. (Motley),

Camdan evde oturanlar başkalarına taş atmamalıdırlar (George Herbert),

Söze anlam katarken kendini bahşeden taşın, dilimizde ima yollu, birçok söz var… İnsanın ne taşmış diyesi geliyor.

Tek taş, mihenk taşı, mezar taşı, böbrek taşı, çakıl taşı, taş yol, taş kırığı, taş yürekli, taş mektep, taş plak, taş duvar, taş bina, taş arabası, taş dibek, taş yüzük…

Hayatın içinde olup da fark edemediğimiz, bakıp da görmediğimiz, her söze deva, içimizde ürettiğimiz taşı yüreğinize ve kalbinize sunmaya çalıştım…

Taş ne kadar çok nesneyi, eşyayı nitelemiş…

Şeker olsa da çayımıza atsak demek geliyor içimden…

Kıymetini bilene taş; başa yastık, altımıza döşek, üstümüze yorgandır…

Taşlı günler dilerim…

Atila İNCE